بيشتر علما بر عدالت صحابه قائل‌اند ، برخى گفته‌اند : صحابه نيز همانند ديگر مردم هستند . برخى ديگر گفته‌اند : صحابه تا در فتنه‌اى وارد نشده‌اند عادل‌اند ؛ ولى كسانى كه در فتنه‌ها و آشوب‌ها وارد شده‌اند عدالت آنان پذيرفته نيست ؛ چرا كه فاسق ، معلوم و معيّن نيست . معتزلىها در اين باره گفته‌اند : همه صحابه عادل‌اند مگر افرادى كه با على عليه السلام جنگيدند . . . . « 1 » البتّه در كتاب جمع الجوامع و شرح آن نيز چنين آمده است ، آن جا كه گويد : بيشتر عالمان به عدالت صحابه قائل‌اند و به نقل روايت و آوردن شاهد . . . نيازى نيست . آن گاه در اين دو كتاب به نقل نظريه‌هاى ديگرى پرداخته شده است . « 2 » فراتر اين كه گروهى از دانشمندان اهل سنّت به صراحت بيان داشته‌اند كه صحابه نيز همانند ديگر مردم هستند كه در بين آن‌ها افراد عادل و غير عادل وجود دارد . . . . از اين گروه مىتوان افراد ذيل را نام برد : سعدالدين تفتازانى ، مازرى شارح كتاب البرهان ، ابن عماد حنبلى و بزرگان ديگرى هم‌چون

--> ( 1 ) . المختصر : 2 / 67 . در شرح المختصر نيز همين گونه آمده است ( 2 ) . النصائح الكافيه : 166